Son altı ayda Dersim’de yerel basına yansıyan üç haber dikkat çekmektedir. Bu haberler, yol hizmeti üzerinden kamu kaynaklarıyla hangi alanlara öncelik verildiğini tartışmaya açmaktadır. 17 Ocak 2026 tarihli ilk haber, zorlu kış şartlarında tek bir haneye ulaşmak için açılan yolu konu almaktadır. 3 Haziran 2026 tarihli ikinci haber, asfalt yapımında “tek hanelere hizmet götürmeme” yaklaşımını aktarmaktadır. 4 Haziran 2026 tarihli üçüncü haber ise şehir merkezindeki bir caddenin “prestij projesi” olarak yenilenmesini ele almaktadır. Bu üç gelişme birlikte değerlendirildiğinde, Dersim’de kırsal alanlar ile kentsel tüketim alanları arasında belirgin bir öncelik farkı bulunduğu görülmektedir.
17 Ocak 2026 tarihli ilk haber, Ovacık’ın Arslandoğmuş köyünde kar altında kalan tek bir haneye yönelik yol açma çalışmasını konu almaktadır. Valilik tarafından yapılan açıklamada; iki iş makinesi, 20 kişilik ekip ve 15 saatlik yoğun emeğin “tek bir hane için” seferber edildiği vurgulanmıştır. Açıklamada ayrıca, sosyal medyadaki paylaşımların aksine acil bir durumun yaşanmadığı savunulmuş ve yardım çağrısında bulunanlar hakkında “asılsız ihbar” gerekçesiyle yasal işlem başlatılacağı duyurulmuştur.
Bu resmi söylem kendi içinde belirgin bir çelişki barındırmaktadır. Valiliğin açıkladığı veriler, kışın olağan bir kar yağışında yaşanan bir ulaşım aksaklığını değil, yoğun kar yağışı nedeniyle yolun tamamen kapandığı kritik bir durumu ortaya koymaktadır. Sorunun giderilebilmesi için iki iş makinesinin, 20 kişilik bir ekibin ve 15 saatlik yoğun bir çalışmanın gerekli olması, yaşanan güçlüğün boyutunu açıkça göstermektedir. Normal koşullarda bu büyüklükte bir çalışma, o hanede yaşayan yurttaşların karşı karşıya kaldığı sorunun ciddiyetinin kanıtı olarak değerlendirilir. Resmi açıklamada ise aynı veriler, anlaşılması güç bir şekilde durumun önemsizliğini kanıtlamak amacıyla kullanılmakta ve mesele “asılsız ihbar” ve “kamu zararı” söylemi üzerinden ele alınmaktadır. Oysa kamu hizmeti anlayışına göre, yapılan çalışmalar maliyet hesabı üzerinden değil, ağır kış koşullarında kırsalda yaşayan yurttaşların can güvenliği ve ulaşım hakkı üzerinden değerlendirilmelidir.
3 Haziran 2026 tarihli ikinci haber, yol hizmetine yönelik yurttaşların yaşam koşullarını iyileştirmeye dönük bir yaklaşım yerine nüfus ve maliyet odaklı anlayışın tek seferlik bir durum olmadığını ortaya koymaktadır. İl Valisi Şefik Aygöl, yeni iş makinelerinin hizmete alım töreninde yaptığı açıklamada; imarsız alanlara, köy veya mezra statüsü taşımayan yerleşimlere ve “tek hanelere” yol hizmeti götürülmeyeceğini ifade etmektedir.
https://www.dersimekspres.com/haber/dersim-yollari-sicak-asfaltla-kaplanacak-4643.html
Dersim’in engebeli ve dağlık coğrafyasında yerleşim doğal olarak dağınıktır. Tek hanelerin önemli bölümü hayvancılık ve tarımsal üretimin zorunlu kıldığı yaşam biçimlerinden doğar. Bu nedenle “tek haneye hizmet götürmeme” yaklaşımı kırsal gerçekliği göz ardı eder ve bölgenin coğrafi ile ekonomik yapısını yeterince kavrayamayan bir yönetim anlayışına işaret eder. Bu nedenle yol politikalarının sadece nüfus ve maliyet hesabına göre değil, insanların yaşam koşullarını iyileştirmeyi hedefleyen ve bölgenin coğrafi gerçeklerini dikkate alan bir anlayışla belirlenmesi gerekmektedir.
4 Haziran 2026 tarihli üçüncü haber, kırsalda maliyet gerekçesiyle hizmetlerin sınırlandırılması ile kent merkezinde prestij projelerine öncelik verilmesi arasındaki çelişkiyi daha açık biçimde ortaya koymaktadır. Stadyum karşısındaki iş merkezinin arka caddesinde yer alan 240 metrelik alanın, “Cadde62 Sokak Güzelleştirme Projesi” kapsamında modern aydınlatma, peyzaj ve oturma düzenlemeleriyle yenilenerek bir cazibe merkezine dönüştürüleceği belirtilmektedir.
https://www.dersimekspres.com/haber/cadde62-geliyor-4647.html
Burada üzerinde durulması gereken temel nokta, bu projenin hangi ihtiyaçtan doğduğu, kimlere fayda sağlayacağı ve maliyetinin kim tarafından karşılanacağıdır. Kırsalda yol talepleri “nüfus azlığı” ve “maliyet” gerekçesiyle geri plana itilirken, kent merkezindeki sınırlı bir alan için yapılan bu yatırımın aynı ölçütlerle değerlendirilmemesi dikkat çekicidir. Cadde 62 düzenlemesinden öncelikle o bölgede faaliyet gösteren işletmelerin ve belirli bir kullanıcı grubunun yararlanacağı açıktır. Buna karşılık projenin maliyeti, tüm kent halkına ait kamu kaynaklarından karşılanmaktadır. Bu nedenle şu sorular yanıt beklemektedir: Bu cadde neden seçilmiştir? Bu karar hangi toplumsal ihtiyaca dayanmaktadır? Mahalle sakinlerinin ve kent halkının görüşü alınmış mıdır? Başka mahallelerin, başka sokakların ve kırsal yolların ihtiyaçlarıyla karşılaştırıldığında bu alanın öncelikli görülmesinin gerekçesi nedir?
Köy yollarının yapılması yönündeki talep, büyük ölçüde halkın günlük yaşamından ve üretim ihtiyacından doğmaktadır. Kırsalda yaşayan insanlar evine, tarlasına, bahçesine, ve üretim alanına ulaşmak için yol istemektedir. Bu talep gerçek, zorunlu ve kamusal niteliktedir. Buna karşılık “Cadde 62” gibi prestij projelerinde aynı açıklıkta, halktan gelen güçlü bir talepten söz etmek güçtür. Bu tür projelerde ihtiyaç çoğu zaman doğrudan halkın gündelik yaşamından değil, “cazibe merkezi”, “prestij caddesi” ve “kent vizyonu” gibi bürokratik söylemlerden üretilmektedir.
Sonuç olarak Dersim’de hangi yolların yapıldığı, hangi yolların ertelendiği aynı zamanda politik bir tercihtir. Kırsalda üretime ve yaşama hizmet eden yollar maliyet hesabına takılırken, kent merkezindeki prestij projelerine kolayca kaynak ayrılması kabul edilemez. Dersim’in ihtiyacı vitrin projeleri değil; üretimi, yerinde yaşamı ve halkın temel ulaşım hakkını güçlendiren adil bir yol politikasıdır.
Mehmet AŞKIN
Eğitim Sen Dersim Şube Başkanı