Bilim insanları tarafından yapılan arazi çalışmaları sonucu Boraginaceae (Hodangiller) familyasına ait yeni bir tür tespit edildi. “Mattiastrum pulumurense” (Pülümür Çarşağı) adı verilen bitkinin dünyada yalnızca Pülümür’e bağlı Karagöz ve Şampaşakaraderbent köylerinde yetiştiği belirlendi. Türle ilgili bilimsel çalışma, Turkish Journal of Botany dergisinde yayımlandı.
Araştırmada yer alan Munzur Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Mehmet Yavuz Paksoy, bitkinin son derece dar bir alanda yayıldığını ve popülasyonunun oldukça sınırlı olduğunu vurgulayarak, “Hem Türkiye hem de dünya için sadece iki lokasyonda bulunan bir türden söz ediyoruz” demişti.
Madencilik ve otlatma baskısı
Ancak aynı bölge, madencilik faaliyetleri ve projeleriyle de gündemde. Tunceli Valiliği tarafından yapılan duyuruya göre, Pülümür ilçesine bağlı Karagöz Köyü mevkiinde Dimin Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından planlanan krom ocağı projesi için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci başlatıldı ve rapor halkın görüşüne açıldı.
Uzmanlar, endemik bitkinin yaşam alanının bu projeden doğrudan etkilenebileceğine dikkat çekiyor. Daha önce gazetemize konuşan Doç. Dr. Paksoy, bitkinin özellikle taşlık ve step alanlarda, küçük popülasyonlar halinde yetiştiğini belirterek, “Bitkinin bulunduğu toprağın tahrip edilmesi durumunda nesli ciddi tehlike altına girer. Bölgede hem madencilik hem de aşırı otlatma baskısı var” ifadelerini kullanmıştı.
Koruma çağrısı
Bilim insanları, söz konusu bitkinin korunabilmesi için ya madencilik faaliyetlerinin durdurulması ya da farklı alanlara kaydırılması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca bölgedeki aşırı otlatmanın da kontrol altına alınması gerektiği belirtiliyor.
Öte yandan Pülümür, zengin bitki çeşitliliğiyle dikkat çeken bir bölge. İlçede yürütülen çalışmalar sonucunda yüzlerce bitki türü kayıt altına alınırken, bu sayının il genelinde 2 bine yaklaşabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar, hem yeni keşfedilen türün hem de bölgenin biyolojik zenginliğinin korunması için daha hassas ve sürdürülebilir politikaların hayata geçirilmesi gerektiği görüşünde.