• TRAMVAY İKİLEMİ (Trolley Problem) :
Bir tren, raylardan kaçamayacak durumda olan 5 kişinin üzerine doğru gitmektedir. Siz, rayların ayrıştığı noktada, tamamen güvenli bir konumda bulunuyorsunuz ve trenin hangi yöne gideceğine karar verebilecek konumdasınız. Eğer ki rayları değiştirirseniz, trenin de rotası değişecek ve 5 kişi kurtulacak. Ancak, eğer ki bunu seçerseniz ve rayları değiştirecek olursanız, bu defa da yeni rotada bulunan, yine kaçamayacak durumda olan diğer 1 kişi var (bu siz değilsiniz, başka bir kişi) ve bu defa da o kesinlikle ölecek. Bu durumda ne yapardınız? Rayları değiştirir ve trenin o 1 kişi üzerine gitmesine mi neden olurdunuz, yoksa değiştirmez miydiniz ve 5 kişinin, zaten olacağı şekilde ölmesini mi izlerdiniz? Neden?
• ÇEHOV VE SİLAH:
Eğer ilk bölümde duvarda bir tüfek asılı diyorsanız, ikinci veya üçüncü bölümde o silah patlamalıdır. Eğer ateşlenmeyecekse, orada asılı olmamalıdır".
• Laplace şeytanı:
“Evrenin şimdiki halini, geçmişin sonucu ve geleceğin nedeni olarak ele alabiliriz. Hiçbir şey belirsiz değildir ve gelecek de, aynı geçmiş gibi, gözlerinin önündedir.”
Son zamanlarda çocuk şiddeti maalesef günden güne artmaktadır. Daha da kötüsü hayatını kaybedenlerin de çoğu çocuk. Peki, bunlar önlenemez miydi?
Bu yazı, anne-babaların çocuklarda gözlenen şiddeti azaltmak için aile içinde, okullarda ve toplumda neler yapabileceklerini görmelerinde yardımcı olmak üzere başlıklar halinde hazırladım.
• Anne-babalar çocuklarının güven ve sevgi dolu bir evde yaşamalarını sağlayarak şiddeti azaltma konusunda önemli bir rol üstlenebilirler
• Çocukları şiddetten korumak için güvenli bir ortam sağlamak, açık iletişim kurmak ve saldırgan davranışları onaylamamak temeldir. Saldırganlığı "erkektir yapar" gibi kalıplarla meşrulaştırmayın, tutarlı sınırlar koyun, şiddet içerikli medya/oyunlardan uzak tutun ve gerekirse profesyonel psikolojik/hukuki destek alın.
• Tutarlı Sınırlar Koyun: Çocuklara neyi yapmamaları gerektiğinden ziyade neyi yapmaları gerektiğini anlatın.
• İletişim ve Güven: Çocukla kurulan iletişimin güvene dayalı olması, korku ve endişelerini paylaşmalarını kolaylaştırır.
• Saldırganlığı Onaylamayın: Çocukların saldırgan davranışlarını "kendini ezdirmesin" diyerek meşrulaştırmayın, bu durum şiddeti normalleştirir.
• Enerjilerini Doğru Yönlendirin: Saldırgan davranışlar sergileyen çocukları, enerjilerini atabilecekleri spor veya sanatsal aktivitelere yönlendirin.
• Medya Kontrolü: Şiddet içerikli oyunlar, filmler ve dizilerden çocukları uzak tutun.
• Sakince Yaklaşın: Şiddet eğilimi gösteren çocukları olay anında ortamdan uzaklaştırın ve sakinleşene kadar bekleyin.
• Eğitim: Şiddetin bir çözüm yolu olmadığını, problem çözme becerilerini geliştirerek öğretin.
Ebeveyn olarak üzerimize düşeni yapmazsak; Çehov’un silahı da patlar, çocuk saldırgan öldürülürse daha çok kişi ölmedi diye avunuruz. Ve bütün bunları öngörmek için Laplace şeytanı olmamıza da gerek kalmaz
Sevgilerimle
Savaş ALTUNBAŞ