Tarım ve Orman Bakanlığı, yaban hayatı kaynaklı kuduz mihraklarının kontrol atına alınması amacıyla “Türkiye’de Kuduz Hastalığına Karşı Oral Aşı Temini” projesi kapsamında havadan aşılama çalışması yapacak.
Çalışmayla hastalığa duyarlı hayvanlar aynı anda bağışık hale getirilerek, evcil hayvanlar ile yabani hayat arasında süregelen bulaşma zincirinin kırılması amaçlanıyor.
İlimizin yanı sıra Mersin, Adana, Hatay, Osmaniye, Kilis, Gaziantep, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Kars, Ardahan, Ağrı, Iğdır, Muş, Bingöl Diyarbakır’da gerçekleştirilecek olan çalışma 15 Şubat tarihinde başlayıp 15 Nisan tarihine kadar devam edecek.
Aşı; Tilki ve Rakunların ağız yoluyla kullanılan zayıflatılmış canlı bir aşıdır. Aşının çevresinde bulunan yem Balık, Parafin ve yağdan yapılmıştır. Bu karışım Tilkiler için çok caziptir. Aşı plastik bir kapsül içerisinde alüminyum folyo ile kaplanmış halde yemin ortasında yer almaktadır.
AŞI İLE İLGİLİ MERAK EDİLENLER
1. Aşı yemi gördüğümüzde ne yapmalıyız?
* Eğer halen bütünlüğü bozulmamış bir aşı yemi ise onu diğer kişilerin göremeyeceği bir yere doğru ayağınızla itin. Aşı yeminin kendisi insan sağlığına zararlı değildir fakat dokunmamak en iyisidir. Ayrıca insan kokusunun sinmesi aşı yeminin tilkiler için çekiciliği azaltır.
2. Aşılı yemleri kedi kopek gibi hayvanları aşılamakta kullanabilir miyim?
* Hayır. Aşı özellikle tilkiler için geliştirilmiştir. Aşılı yemi köpek ve kediler yerse bir tehlike bulunmamakla beraber bu hayvanlar sizleri yalarsa vücudun temas eden bölgesinin derhal su ve sabunla yıkanarak en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekir.
3. Bu aşılama çalışmasına nasıl katkı sağlayabilirim?
* Aşılı yemler dağıtıldıktan sonra başta çocuklar olmak üzere diğer kişilere aşılı yemlere dokunmamaları ve aşı kapsüllerine yanlışlıkla dokunmaları halinde bu bölgeyi sabun ve su ile yıkayarak derhal bir sağlık kuruluşuna başvurmaları konusunda bilgi verebilirsiniz. Ayrıca kedi ve köpeğiniz varsa bir süre dışarı çıkışını kısıtlayabilirsiniz böylelikle tilkiler bulmadan onların bu aşılı yemleri yemelerini önleyebilirsiniz. Aşılı yemlerin büyük bir kısmı 4-5 gün içinde yaban hayvanları tarafından tüketilmiş olacaktır.
4. Aşıyla temastan dolayı kuduza yakalanabilir miyim?
* Bağışıklık mekanizmasının güçsüzlüğü gibi belli durumlarda bu teorik olarak mümkündür. Bununla beraber, Avrupa’da 250 milyondan fazla Fuchsoral yemi dağıtılmasına ve (ciddi sonuç doğurmaksızın) birçok insanın yemle teması rapor edilmesine rağmen böyle bir vaka rapor edilmemiştir.
5. Köpeğim, kedim ya da verim hayvanım bu yemi yerse ne olur?
* Bu aşı, kedi ve köpeklerde test edilmiştir ve aşı, bu hayvanlar açısından güvenlidir. Ancak; aşılı yemlerin içindeki doz, bir kediyi veya köpeği kuduza karşı aşılamak için yeterli değil. Bu cinsteki ev hayvanlarının çok daha yüksek dozlara ihtiyaçları vardır, bu yüzden insanların köpeklerini oral kuduz aşısı yemleriyle aşılamaya çalışmaları gereksizdir.
Çocuklarımız aşılı yemi bulursa ne yapmalıyız?
*Aşı, insan dışındaki primatlarda test edilmiştir ve aşılı yemin içinde bulunan dozdan çok daha yüksek dozlarda bile güvenli olduğu görülmüştür. Endişelenecek konu çocuklar aşılı yem bulduklarında daha da kötüsü açılmış bir aşı kapsülü bulduklarında bunu her zaman ebeveynlerine söylememeleridir.
!!! Dikkat edilmesi gereken nokta, aşı yemlerinin (ve bütünlüğü bozulmuş aşı kapsüllerinin) sonunda aslında dağıtılmadıkları yerlere getirildikleridir. Bazı hayvanlar yemleri farklı yerlere taşırlar. Halka yönelik kampanya bu nedenle çok önemlidir. Yemleri bahçelerinde bulmaları halinde (yerden alarak direk temastan kaçınarak almalılar) imha edilmesi için bir veteriner hekime veya sağlık tesisine götürün.
Aşının Çevre Şartlarından Etkilenme Düzeyi Nasıldır?
* Aşı; suya, mekanik etkilere (darbe vb.), kontaminasyona dirençli bir yapıya sahiptir.
