Hozat ilçesinde, 2012 yılında Cumhuriyet Caddesi üzerinde oluşturulan “38 Bellek Duvarı”, Dersim 1938’de yaşanan acıların hatırlanması, toplumsal hafızanın korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla oluşturulan önemli bir kamusal hafıza alanıydı.

Ancak söz konusu bellek duvarı, 4 Mayıs 2024 tarihinde Hozat Kaymakamlığı tarafından kaldırıldı.

Aradan geçen süreye rağmen kamuoyunun zihnindeki en temel soru hâlâ yanıtlanmış değil:

38 Bellek Duvarı neden kaldırıldı ve şimdi nerede?

Duvarın kaldırılmasına ilişkin kamuoyuna açık ve ayrıntılı bir gerekçe paylaşılmaması, Hozat halkı ve kamuoyunda çeşitli soru işaretlerine neden oldu.

Bilindiği üzere, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 23 Kasım 2011 tarihinde yaptığı açıklamada Dersim’de yaşanan acıları devlet adına kabul ettiğini ve özür dilediğini ifade etmişti. Bu açıklama, Dersim 1938’e ilişkin devlet düzeyinde geçmişle yüzleşme açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirilmişti.

Bu nedenle, yıllar sonra Hozat’ta oluşturulan bir hafıza alanının kaldırılması ve kaldırılma gerekçesinin kamuoyuyla açık biçimde paylaşılmaması, “Geçmişle yüzleşme iradesi ile bugün uygulanan politikalar arasında bir çelişki mi var?” sorusunu da beraberinde getiriyor.

HOZAT HALKI SORUYOR

Hozat halkının talebi yalnızca bir duvarın yeniden yerine konulması değil.

Talep, aynı zamanda toplumsal hafızaya ait bir mekânın akıbetinin açıklanmasıdır.

Bu kapsamda kamuoyunun yanıt beklediği sorular şöyle:

38 Bellek Duvarı hangi gerekçeyle kaldırıldı?

Kaldırma işlemi hangi karar, talimat veya hukuki dayanak doğrultusunda gerçekleştirildi?

İşleme ilişkin herhangi bir idari, hukuki veya güvenlik raporu hazırlandı mı?

Duvara ait yazıtlar, fotoğraflar ve diğer materyaller nerede muhafaza ediliyor?

Bu materyallerin korunması için herhangi bir çalışma yapıldı mı?

Bellek duvarının yeniden oluşturulması konusunda herhangi bir planlama var mı?

Yerel halkın, sivil toplum kuruluşlarının ve ilgili kurumların görüşleri alındı mı?

38 Bellek Duvarı neden kaldırıldı?

Nereye götürüldü?

Materyalleri nerede?

Yeniden yapılacak mı? gibi sorulara Hozatlılar yanıt bekliyor.

Fotoğraflar: ARŞİV