TBMM Başkanlığı’na Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından yazılı yanıtlanması istemiyle önerge veren Milletvekili Ayten Kordu, önergesinde şunları kaydetti: “8 Ağustos 1938 tarihinde Erzincan’ın Kılıçkaya (Surbahan) köyü ve çevresindeki yerleşimlerden toplanan yaşları 17 ile 80 arasında değişen 97 Kürt Alevi yurttaşın kurşuna dizilerek katledildiği Zînî Gediği Katliamı, ulusal ve uluslararası hukukta “insanlığa karşı suç” kapsamında değerlendirilebilecek bir toplu infazdır. Bu suçlar, zamanaşımına tabi değildir. Ancak bu ağır insan hakları ihlali bugüne kadar etkin biçimde yargılanmamış, tanık ifadelerine rağmen herhangi bir soruşturma süreci yürütülmemiştir.

1950’lerden itibaren mağdur ailelerin yaptığı sayısız başvuru, bürokratik gerekçelerle reddedilmiştir. 2011’de yapılan son başvuru da sonuçsuz kalmış ve dosya Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne taşınmıştır. AİHM süreci devam ederken, Türkiye’deki yargı makamlarının pasif kalması, cezasızlık kültürünü pekiştirmektedir.

Katliamın faillerinin ve emir verenlerin kim olduğu, cesetlerin nereye gömüldüğü, kaç kişinin öldürüldüğü gibi temel sorular hâlâ yanıtlanmamıştır. Bu durum yalnızca geçmişin değil, bugünün de adalet sorununu derinleştirmektedir. Adalet Bakanlığı’nın evrensel hukuk normlarına uygun biçimde bu suçun aydınlatılması için adım atması tarihsel bir sorumluluktur.”

Kordu, şu sorularına yanıt istedi:

  1. Zînî Gediği Katliamı ile ilgili olarak Bakanlığınıza bugüne kadar kaç bireysel veya kurumsal başvuru yapılmıştır? Bu başvuruların içeriği ve sonuçları nelerdir?
  2. Tanık ifadeleri ve yerel halkın beyanlarına rağmen neden etkin bir soruşturma açılmamıştır? Açılmamışsa sorumluluk kimdedir?
  3. Katliamda yaşamını yitirenlerin kimliklerinin adli tıp desteğiyle tespiti ve toplu mezarların yerinin belirlenmesi için Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma var mıdır?
  4. Bu olayın “insanlığa karşı suç” kapsamına girmesi nedeniyle zamanaşımı hükümlerinin uygulanmaması gerektiği açıkken, neden “zamanaşımı” gerekçesiyle tüm talepler reddedilmiştir?

MECLİS ARAŞTIRMA KOMİSYONU TALEBİ

TBMM Başkanlığına başvuran Milletvekili Ayten Kordu, yaşanan katliama ilişkin araştırma komisyonu kurulması talebini dile getirdi.

Kordu, başvuruda şu ifadelere yer verdi: “8 Ağustos 1938 tarihinde, Erzincan’ın Kılıçkaya (Surbahan), Galolar, Magaçur, Brastik, Balibey ve Kismikör köylerinden, tarlalarından ve evlerinden zorla alınan, yaşları 17 ile 80 arasında değişen yaklaşık 97 Kürt Alevi yurttaş, Erzincan ile Ovacık (Dersim) sınırındaki 2700 rakımlı Zînî Gediği bölgesine götürülerek topluca infaz edilmiştir. Bu olay, Kürt Alevi halkının uzun yıllardır maruz kaldığı inkâr ve asimilasyon politikalarının en karanlık örneklerinden biridir. Bu bağlamda, 8 Ağustos 1938’de Zînî Gediği’nde gerçekleşen bu toplu infazın tüm yönleriyle ortaya çıkarılması, adaletin tesis edilmesi ve geçmişle yüzleşilmesi amacıyla, Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğü’nün 104 ve 105’inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ederiz.”