Nepal’de yaşanan felaket benim için öyle oldu.
Oysa ben Nepal’i felaketten önce seviyordum.
Son aylarda, nedenini bilmeden, o coğrafyanın görüntüleri sürekli karşıma çıkıyordu. Dağların arasındaki küçücük köyleri, kadınları, erkekleri, çocukları, atları, günlük hayatlarını izliyordum. Şarkılarını, ezgilerini dinliyordum. Birkaç saniyelik görüntüler bile beni durdurmaya yetiyordu.
Hiç tanımadığım insanların hayatına bakıyor, garip bir biçimde kendimi onlara yakın hissediyordum.
Belki dağları bana Dersim’i hatırlatıyordu. Belki kadınlarının yüzleri, kıyafetleri, gelenekleri, doğayla kurdukları ilişki bana çocukluğumdan tanıdığım insanları çağrıştırıyordu.
Belki de insan bazen hiç gitmediği bir yere özlem duyabilir.
Nepal benim için böyle bir yer olmuştu.
Bir gün gidecektim. Dağlarını görecek, o kutsal coğrafyada yürüyecek, göllerinin kıyısında sessizce oturacaktım. Hep erteledim: Bu yıl olmazsa gelecek yıl…
Sonra o görüntüler geldi.
Su geldi.
Toprak yürüdü.
Dağ sustu.
Ve insanların hayatı birkaç dakika içerisinde değişti.
Ekranda gördüğüm o korku dolu gözleri unutamıyorum.
İnsanların kaçışını… Yükseklere ulaşmaya çalışmalarını… Ne yapacağını bilemeyen yüzleri…
Özellikle o gözler…
İnsanın ölümle karşı karşıya kaldığında gözlerinin nasıl büyüdüğünü gördüm. Orada yalnızca korku yoktu. Çaresizlik vardı. Yaşama tutunma isteği vardı. Birkaç saniye sonra ne olacağını bilmemenin dehşeti vardı.
Ben Almanya’da, güvenli bir odada oturuyordum.
Onlarsa hayatta kalmaya çalışıyordu.
İşte insanın vicdanını en fazla acıtan şeylerden biri bu: Başkasının felaketini uzaktan seyretmenin çaresizliği.
Elimi ekrana uzatsam kimseyi tutamıyorum.
“Kaç!” desem sesimi duymuyorlar.
Bir çocuğu kucağıma alamıyorum.
Bir annenin elinden tutamıyorum.
Sadece bakıyorum.
Ve insan bazen sadece bakabildiği için bile acı çekiyor.
Bir video bitti, diğeri başladı. Sonra bir başkası… Telefonu bırakamadım. Sanki kapatırsam onları yalnız bırakacakmışım gibi geldi.
Saatler geçti.
Uyuyamadım.
Bir gece geçti, bedenim yoruldu ama zihnim susmadı. Gözlerimi kapattığımda yine o insanların gözleri karşıma geldi.
Kendime sordum:
“Neden Nepal? Neden bu kadar içime işledi?”
Bilmiyorum.
Bunun genetik bir hafıza mı, kültürel bir yakınlık mı, yoksa yalnızca insanın başka bir insanda kendisini tanıması mı olduğunu bilmiyorum. Atalarımızın yollarının nerelerden geçtiğini de kesin olarak bilemeyiz.
Ama bildiğim bir şey var:
İnsanların acısını hissedebilmek için aynı milletten, aynı dinden, aynı dilden olmak gerekmiyor.
Belki beni Nepal’e bağlayan şey kan bağı değildi.
İnsanlık bağıydı.
Dağların arasında yaşayan o insanlarda kendi coğrafyamın insanlarını gördüm. Onların sade hayatlarında çocukluğumun izlerini, kadınlarında bizim kadınlarımızı, dağlarında Dersim’in dağlarını gördüm.
Ve belki bu yüzden, o sular yalnızca Nepal’in yollarından geçmedi.
Bir parça da benim içimden geçti.
Bugün hiç tanımadığım insanların yasını tutuyorum.
Hayatını kaybeden her insanın önünde saygıyla eğiliyor; kayıplarını arayanların, evlerini ve sevdiklerini yitirenlerin acısını bütün kalbimle paylaşıyorum.
Nepal’e belki bir gün yine giderim.
Ama artık hayalimdeki Nepal’e gidemeyeceğim.
Çünkü bundan sonra o dağlara baktığımda yalnızca güzelliklerini değil, o gün korkuyla büyüyen gözleri de hatırlayacağım.
Ve bazı gözler vardır…
Bir kez gördünüz mü,
ömür boyu içinizde kalır.
Nepal’in gözleri artık benim içimde.