Şah İsmail’in çocuklarının adları;
Şah Tahmasp Mirza
Elkas Mirza
Sam Mirza
Behram Mirza
İslam öncesi İrani Kültür Dünyasının İsimlerini, Şah İsmail çocuklarına isim olarak vermiştir.
Safevi Tarihçilerinde;
Oğuz Kağan
Kayı Boyu
Dede Korkut; Hikâyeleri bulunmaz.
Şah İsmail Hatayi Edebiyatında;
Oğuz Kağan
Dede Korkut
Oğuz’un boyları bulunmaz.
Şah İsmail’in Düşünce Dünyasında;
Türk; Sünni
Osmanlı; Rum’dur.
Şah İsmail’in siyaseten yanında olan İrani kavimler;
İran Kürtleri
Talişler
Deylemliler
Çemişgezeklüler
Yaresanlar
Şah İsmail’in din ve siyaseten karşısında olan kavimler;
Türkler; Osmanlı Rum Sultanlığı
Özbekler; Şeybek Han
Akkoyunlu Türkmen ve Kürt Beyleri (Bu grup sıklıkla saf değiştirmiştir.)
Şah İsmail’in Seyyid olduğunu kabul edip, Çerağ akçesi Erdebil Tekkesine gönderen;
Sultan 2. Bayezid
Şah İsmail’in Edebiyatta kullandığı diller;
Azerbaycan Türkçesi
Farsça
Şah İsmail’in Dini ve Siyasi Otoritesini Tanıyanlar;
Deylemliler
Talişler
İran Kürtleri
Irak Arapları
Türkmenler
Farslar
Şah İsmail’in katli için fetva verenler;
Müftü Hamza
İbn-i Kemal
Şah İsmail’in dini olarak yakın olduğu düşünce-kültür ekolü ;
İslami Batini Ekoller; İsmailik-Hurufilik
Netice:
1) İrani kültür dünyasının insanıdır.
2) İrani Batini Dinsel Ekol’ün insanıdır.
3) Türkçe ve Farsça şiirlerinde Hurufilik etkisi vardır.
4) Şah İsmail’e göre Şah İsmail; Türk değildir.
5) Şah İsmail’e göre Şah İsmail; 12. İmam olan Mehdi’dir; Hz. Hüseyin’in varisidir; Sasani döneminin Şahlar Şahı’dır.
Tarihçi
Cihan Söylemez
Fotoğraf: Erdebil-İran
Kaynaklar;
Aḥsan al-Tavārīḫ — Hasan-ı Rumlu
Tārīḫ-i ʿĀlam-ārā-yi ʿAbbāsī — İskender Bey Münşi
Tārīḫ-i ʿĀlam-ārā-yi Şāh İsmāʿīl — Anonim
Tazkirat-ı Şāh Ṭahmāsp — Şah Tahmasb
Şah İsmail Hatayî Divanı
