{ "@context": "http://schema.org", "@type": "NewsArticle", "mainEntityOfPage": "https://www.dersimekspres.com/haber/demokratik-egitim-kurultayinin-ardindan-5481.html", "headline": "DEMOKRATİK EĞİTİM KURULTAYININ ARDINDAN", "datePublished": "2026-11-18T11:08:00Z", "dateModified": "2026-11-18T11:08:00Z", "description": "", "author": { "@type": "Person", "name": "https://news.google.com/publications/CAAqLQgKIidDQklTRndnTWFoTUtFV1JsY25OcGJXVnJjM0J5WlhNdVkyOXRLQUFQAQ?ceid=TR:tr&oc=3" }, "publisher": { "@type": "Organization", "name": "https://news.google.com/publications/CAAqLQgKIidDQklTRndnTWFoTUtFV1JsY25OcGJXVnJjM0J5WlhNdVkyOXRLQUFQAQ?ceid=TR:tr&oc=3", "logo": { "@type": "ImageObject", "url": "https://www.dersimekspres.com/files/uploads/logo/1ee0fbefe4.png", "width": 110, "height": 22 } }, "image": { "@type": "ImageObject", "url": "https://www.dersimekspres.com/files/uploads/news/default/1794989603-4ac9a.jpg", "width": "800", "height": "400" } }

DEMOKRATİK EĞİTİM KURULTAYININ ARDINDAN

GÜNCEL - 18-11-2026 11:08

Eğitim Bilim ve Eğitim Emekçileri Sendikasınca 25/30 Ağustos 2026’ da altıncısı gerçekleştirilen eşitlik ve özgürlük için Demokratik Eğitim Kurultayı bir yılı aşkın ön hazırlık çalışmasının ardından tamamlandı. Dokuz ana başlık ve onlarca alt başlığı bulunan DEK kurultayına yurt içi ve yurt dışından çok sayıda eğitimci katıldı.

DEK’in tarihçesi ile ilgili kısaca şu bilgileri verebiliriz:

Bu geleneğin tarihsel süreci ve gelişimi şu şekildedir: Kurultay geleneğinin temelleri, Türkiye Öğretmenler Sendikası (TÖS) tarafından 4-8 Eylül 1968'de Ankara'da düzenlenen Devrimci Eğitim Şûrası ile atılmıştır.

İlk Kurultay (1978): Doğrudan "Demokratik Eğitim Kurultayı" adıyla yapılan ilk büyük buluşma 1978 yılında TÖB-DER tarafından organize edilmiştir.

Geleneğin Devamı (Eğitim Sen Dönemi): Bu tarihsel birikimi devralan Eğitim Sen, kurultay serisini devam ettirmiştir. Üçüncü kurultay 1998'de, dördüncü kurultay 2004’te beşincisi 2014 yılında yapılmış ve en son 25-29 Ağustos 2026 tarihleri arasında Ankara'da 6. Demokratik Eğitim Kurultayı yapılmıştır. Bir eğitim sendikasının ülke eğitimi ve eğitim alanında yaşanan sorunlar üzerine çalıştaylar, kurultaylar yapması, çözüm önerileri sunması çok kıymetlidir.

Eğitim Sen tarafından yapılan kurultaylarda eğitimin tüm alanlarındaki sorunları başlıklar halinde ele alındığı gibi anadil başlığı altında da ülkede yaşayan farklı etnik grupların kendi anadillerinde eğitim alamama sorunu ele alınmaktadır. Gerek TÖS tarafından 1968 yılında gerçekleştirilen Devrimci Eğitim Şurası gerekse 1978 yılında TÖB-DER tarafından gerçekleştirilen birinci Demokratik Eğitim Kurultayında anadil konusunun ele alınıp alınmadığı konusunda elimde herhangi bir kaynak bulunmamaktadır. Ancak arama motoru üzerinden yapılan belge tarama işleminde karşımıza daha çok günün mesleki sorunları ve dönemin siyasal durumuna uygun konuların ele alındığına dair bilgiler çıkmaktadır. Eğitim-Sen tarafından 1998 yılında gerçekleştirilen üçüncü ve 2004 yılında gerçekleştirilen kurultaylarda anadil konusu geniş olarak ele alınmış bu konudan söz edilirken “ Başta Kürtçe olmak üzere Lazca, Çerkezce, Arapça vb. diller” ( üçüncü DEK kitabı sf.420) ifadesi kullanılmıştır. 2004 yılında yapılan dördüncü DEK’ ten sonra yayınlanan kitapta ise daha fazla dil adı “ Türkiye’de Türkçe, Kürtçe, Abhazca, Arapça, Arnavutça, Çerkesçe, Ermenice, Gürcüce, Lazca, Pomakça, Rumca, Süryanice, Tatarca, İbranice gibi diller konuşulmaktadır.” sayılmıştır. Bu tanımlamalar yapılırken haklı olarak İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin 26. Maddesinde belirtilen herkesin anadilinde eğitim görme hakkına atıfta bulunulmaktadır. Yılardır Eğitim Sen’in insanların kendi anadillerinde eğitim görmeleri gerektiğini savunageldiğini biliyoruz. Bu savunuda ve ifadelendirmede herhangi bir sorun bulunmamaktadır. Ben de anadilinde eğitim almayı temel hak olarak görmekteyim.

2026 yılı Ağustos ayı sonunda yapılan DEK kurultayında yukarıdaki savunulara ek bir ifadelendirmenin Anadil Komisyonu raporunda sık aralıklarla yer aldığına tanık olduk. Bu ifadelendirme şu şekildeydi “Türkiye toplumsal olarak hiçbir zaman tek dilli olmamıştır. Başta Kürtçe’nin Kurmancî ve Zazakî lehçeleri olmak üzere Arapça, Lazca, Süryanice, Çerkesçe, Gürcüce, Ermenice, Rumca, Ladino ve Gagavuzca bu topraklarda yüzyıllardır konuşulmaktadır.” On iki yıl sonra gerçekleştirilen kurultayda birileri Kurmanci ve Zazaca dillerini lehçe olarak tanımlama ihtiyacını duymuş olmalılar ki sık aralıklarla Zazaki sözcüğünün arkasına lehçe ifadesini eklemişlerdir. Bu ifadenin ( lehçe adlandırılmasının) rapordan çıkarılması yönlü verdiğim önerge büyük çoğunluğu Güneydoğu şubelerinden gelen delegelerin karşı oyuyla oy çokluğuyla kabul görmedi. Üstelik anadil komisyonu önerge değerlendirmesinde Zazaca’nın dil mi lehçe mi olduğu konusunun kendi değerlendirmeleri dışında olduğunu belirterek önergenin konusuz kaldığını söylediler. Bu tanımlamaya itirazımı dile getirerek mademki tartışmanın kurultayla ilgisi yok ve konusuz ise ilgili komisyonun lehçe tanımlamasını yapmasının doğru olmadığını komisyonun kendisini boşa düşürdüğünü ifade etmem de karşılıksız kaldı. İlgili komisyon raporunu yazan ve ret oyu veren delegelerin çoğunun dilbilimi alanıyla ilgili herhangi bir bilgi sahibi olmadıklarını söylemek için kahin olmaya gerek yok sanırım. Sadece alışılageldiği üzere kendini yakın hissettiği siyasi grup hangi karar alırsa o yönlü oy kullanma ve sorgulama ihtiyacı duymadan söyleneni kabul etme davranışı gösterilmiştir. Zazaca’nın Kürtçe’nin lehçesi olduğunu savunan insanların çok önemli bir bölümünün popüler Zazaca ezgilerden öğrendikleri birkaç sözcük dışında bu dille konuşma, konuşulanı anlama, okuma, yazma gibi bir yetisinin olduğunu da sanmıyorum. Salonda bulunan delegelerin tümünün ceplerinde akıllı telefon denilen aygıt bulunmaktaydı. Çok yaygın şekilde sorular yöneltilen yapay zekâya o an dahi ‘Zazaca Kürtçe’nin lehçesi midir’ sorusunu sorsalardı sanırım alacakları yanıt her ikisinin İrani dil grubuna ait ve akraba olmalarına rağmen farklı diller olduğu bilgisi karşılarına çıkardı. Küçük bir araştırma yapmadan “genel literatür böyle diyor ” diyerek gerçeği çarpıtarak daha doğrusu hakim Kürt siyasi hareketinin aldığı kararı herkesin doğrusu olarak kabullendirme yoluna gittiler. Bir dil, bir başka dilin lehçesi ise ana dili konuşanların lehçenin, lehçeyi konuşanların ise ana dilin sözcük havuzunun önemli bir kısmını anlaması gerekir. Oysa Kürtçe konuşan biri ile Zazaca konuşan biri arasında anlaşılabilirlik yok denilecek kadar azdır. Anlaşılabilirlik ancak iç içe veya yakın köylerde yaşayan insanlar arasında vardır. Bu durum daha çok iki dili bir arada kullanmaktan kaynaklanmaktadır. İki dilin akraba olması birini diğerinin lehçesi yapmaz. Konunu daha iyi anlaşılabilmesi için bu alanda uzman insanların yaptığı çalışmalara örnekler verelim.

Dr. Zeynem Arslan’ın İranolog Prof. Dr. Ludwig Paul’le Zaza Dili ile ilgili yaptığı söyleşi : ( 24. Nisan 2018)

“Zazacanın İrani diller arasındaki durumu ve konumu nedir?” sorusuna verilen yanıt:

“Zazaca, Hint-Avrupa dil ailesine tekabül eder. Hint-Avrupa dil ailesi farklı gruplara ayrılır. Bunlardan bir tanesi de İrani dil grubudur. İrani dillerinin arasında Zazaca Batı-İrani dil grubuna dâhildir. Batı-İrani dil grubuna dahil olan diğer diller ise Farsça, Kürtçe, Beluçça, Talişce, Gilaki vs.dir.”

Zazacayla Kürtçe arasındaki bağa dair daha fazla ayrıntılı bilgi verebilir misiniz?

Zazacada, Kürtçe, Farsça, Beluçça ve Talişçe gibi diller Batı-İrani dil gurubuna girer. Bu diller çok eski zamanlarda ortak bir köke sahipmişler. Bizler dilbilim açısından ayrışmanın aşağı yukarı üç veya dört bin yıl önce başladığını söyleyebiliriz. Burada Hint-İranca, İranca (İranî), Batı İranca ve Doğu İranca birbirinden ayrılmış. Batı İranca üç ana asıra ayrılır: Eski-İranca, Orta İranca ve Yeni İranca. Yeni İranca dillerinin arasında Kürtçe, Farsça, Beluçça ve Zazaca vardır.

Eğitimci Hıdır Eren, Zaza Der: Zazalar ile Kürtler daha doğrusu İrani halklar/Tacik, Hewreman, Goran, Taliş, Fars, Beluç vb. MÖ. 800'lü yıllarda Kafkasya'dan İran'a iniyorlar. Zazalar Hazarın güneybatısında şimdiki Gilan denen bölgede Deylem'e, Kürtler daha aşağı İsfahan'a yerleşirler. İrani diller ağacına baktığımızda MS. 1000'li yıllara kadar Kürtçe dili Beluçça'ya daha yakınken bu tarihten sonra Zazaca'yala yakınlaşmaya başlıyor. Zazaca ile Kürtçe Kuzeybatı İrani diller sınıflamasındayken, Kürtçe'nin Güneybatı İrani dil özellikleri taşımasının nedeni budur. Dilbilimci Mesut Asmen Keskin: Akademik çalışmalarımın önemli bir kısmı Zazaca’nın tarihsel gelişimi üzerinedir. Dilbilim araştırmaları, Zazaca’nın Yeni İran dilleri içerisinde kendine özgü bir yere sahip olduğunu gösteriyor. Özellikle Partça ile tarihsel açıdan yakın ilişkiler taşıdığı, bazı yönleriyle ise oldukça arkaik özellikleri koruduğu kabul edilmektedir. Ancak zaman zaman ileri sürüldüğü gibi Zazaca’yı doğrudan -akraba dil dahi olsa- Avesta diliyle özdeşleştirmek ya da ondan türemiş göstermek bilimsel açıdan doğru değildir. Zazaca’nın, Beluçi, Gorani, Güney-Tatça, Sengiseri, Mazenderani, Gileki, Talişi ve Simnani gibi Kuzeybatı İran dilleriyle önemli ortak özellikleri bulunuyor. Bu benzerlikler, Zazaların kökenine ilişkin Deylem teorisini destekleyen dilbilimsel veriler arasında yer alıyor. Bununla birlikte Zazaca’nın bugünkü coğrafyaya tam olarak ne zaman ulaştığını kesin olarak söyleyemiyoruz. Part İmparatorluğu döneminden, yani en erken 2200 yıldan beri bölgede bulunmuş olabileceği gibi, 9. yüzyılda Deylem bölgesinden gerçekleşen bir göçle de yayılmış olması mümkündür. Zazaca’nın sahip olduğu lehçe ve ağız çeşitliliği ve birbirinden olan önemli farkları, bulunduğu dağlık coğrafyada epey bir zamandır yer aldığının göstergesidir kanımca. Yrd. Doç. Dr. Zülfü Selcan (Dilbilimci, Munzur Üniversitesi, Zaza Dili ve Edebiyatı, Bölüm Başkanı)

Diller familyasındaki yeri: Zazaca İrani diller familyasına aittir. İrani diller familyası toplam olarak 40 dilden ibarettir ve Zazaca’da bunlardan biridir (Detaylı bilgi için bkz. Selcan 2011a, 111 f).

1906 yılında Alman dilbilimcisi Oskar Mann Prusya Bilimler Akademisi’nin görevlisi olarak Siverek ve Elazığ’da Zazaca’nın dil kayıtlarını yaparak gramerini analiz etmiştir. Daha sonra İran bölgesindeki dillerin kayıt ve gramer analizine devam etmiştir. Batı İrani dillerin tarihi sınıflandırılmasının kurucusu Oskar Mann’ın dil malzemesi 11 ciltte yayınlanmış ve bunların sonuncusu ise 1932 de Berlin’de yayınlanan Zazaca’nın ilk grameridir: Mundarten der Zâzâ, 398 sayfa.

Oskar Mann Siverek’ten Prusya Bilimler Akademisi’ne gönderdiği 4 Haziran 1906 tarihli mektubunda şöyle bildiriyor: “Daha evvel de tarafımdan savunulan görüş tasdik edildi, yani Zazaca’nın hiç Kürtçe olmadığı […]”

Mann’ın ölümünden sonra eserlerini yayınlama görevi Karl Hadank’a verildi. Mann ve Hadank’ın Zazaca Gramerinin 18. sayfasında, ‘Zazaca Kürtçe değildir’ [Das Zâzâ nicht Kurdisch], başlığı altında, Kurmancca ile karşılaştırılarak dil farkları belgelenmiştir (s. 19-22). Bununla Oskar Mann ve Karl Hadank Zazaca’nın kendine has bir gramer yapısının olduğu ve o zamana kadar yanlış olarak sanıldığı gibi hiçbir dilin lehçesi olmadığını bilimsel ve kesin olarak tespit etmiştir.

Bu tespit enternasyonal düzeydeki İrani dilbiliminde, günümüze kadar tartışmasız olarak kabul edilmekte ve İrani dilbiliminin çok sayıda toplu ve temel eserlerinde Zaza Dili de bağımsız bir dil olarak gösterilmektedir.

Kurmancî ve Zazakî ayrı dillerdir. Zazaca Farsça’ya Kurmancî’den daha yakın. - Kürtçe ve Farsça/Zazaca akraba dillerdir. (Sevan Nişanyan) UNESCO’nun kaybolma tehlikesi altındaki diller konusuyla ilgili yayını 20 Şubat 2009 tarihli Bianet sitesindeki, Güvensiz Durumda Olanlar: Abhazca, Adige, Kabar-Çerkes dilleri ve Zazaki (Zazaca). Haberinde de Zazaca ( Anadolu’nun Kayıp Dilleri Sitesi) Diğer isimleri: Dımılki-Dımıli, Zazaki, Kırdki-Kırdi, Kırmancki

Bu tür örneklemeleri arttırmak mümkündür. Yazının sonunda ise savunularımıza kaynak olan çok sayıda bilimsel yayın adı sıralanacaktır. Zazaca’nın iddia edildiği üzere Kürtçe’nin lehçesi olmadığı bağımsız bir dil olduğunu savunan bu kadar çok dilbilimci varken bir siyasi grubun savunularının Eğitim Sen gibi demokratik bilimsel eğitimi savunan sendikanın üstelik eşitlik ve özgürlük üst başlığıyla yaptığı bir kurultay raporlarında ve yayınlarında yer alması bize göre kabul edilemez. Öte yandan nasıl devlet nezdinde Kürtçe bilinmeyen bir dil ise ( meclis tutanaklarına hep böyle geçer) Kürt siyaseti savunusunda da Zazaca, Gorani, Beluçi, Sorani vb. diller Kürtçe’nin lehçeleridir, dil değildirler. Bu mantık çoğunluksam benim dediğim doğrudur mantığıdır. Bu ifade doğru olmadığı gibi bilimsel hiçbir dayanağı da yoktur. Aynı mantıkla hareket edersek (şimdi unutulan ) on yıllardır Kürtlerin Dağ Türkü olduğu ve bozulmuş Türkçe’nin Farsçayla karışımı olan bir dil konuştukları teorisi de doğrudur. Türkçü düşüncenin Kürtçe bir dil, Kürtler bir millet değil iddiaları ne kadar bilimsel temelden yoksun propagandist bir söylem ise Zazaca’nın lehçe olduğu da o kadar temelsiz bir söylemdir. Yine aynı mantıkla yola çıkarak dersek ki Kürtçe Farsça’nın lehçesidir bu da akla ziyan bir iddia olur.

Bu kurultayda yukarıda sözünü ettiğim çoğunluğun kendi savunusunun doğru olduğu dayatmasının bir başka örneği daha yaşandı. Anadilinde eğitimi bu kadar çok önemsediğini söyleyen siyasi anlayış Sovyetler Birliği anadil uygulama örneğinin sonuç raporunda yer almasını da oy çokluğu ile ret ederek engelledi. Oysa Sovyetlerin1918 Anayasasının 22. Maddesi azınlıklara anadillerinde eğitim görme hakkını tanıyordu. Hemen sonraki yıllarda ( 1925 yılında) Ermenistan ve Azerbaycan’da Kürtçe eğitim veren 55 okul açılmışken siz hem anadilinde eğitimi savunacaksınız hem de dünyadaki ilk çok dilli eğitimi yapan SSCB deneyimini Kızıl Kürdistan olayını bahane ederek ret edeceksiniz. Kızıl Kürdistan’ın dağıtılması, topraklarının Azerbaycan’a verilmesi elbette kabul edilemez. Bir yanlış başka doğruyu yok etmez ve SSCB’nin anadil eğitiminin reddini gerektirmez.

Yukarıda alıntı yapılan yazarların söylemlerini ve kendi ifadelerimi özetleyecek olursam:

Kürtçe ve Zazaca, dilbilimsel açıdan Hint-Avrupa dil ailesinin İrani diller grubuna ait iki akraba dil oldukları için birbirlerine benzerler; ancak farklı tarihi gelişim süreçleri, gramer yapıları ve kelime kökenleri nedeniyle modern dilbilimde iki ayrı bağımsız dil olarak kabul edilirler. Son bin yıllık dönemde Kürtler ile Zazaların birbirlerine sınır olan yerlerde bazı bölgelerde ise iç içe yaşamdan kaynaklı sözcük aktarımı olmuştur. Bu doğaldır, bu durumu tam olarak karşılamasa da kültürleşmeye örnek verebiliriz. Her iki grubun birbirlerine aktarımda bulunması durumudur. Örneğin Erzincan’da konuşulan Türkçe’de onlarca Zazaca sözcüğe, aynı şekilde Zazaca dilinde de çokça Türkçe sözcüklere rastlamak mümkündür.

Bu iki dilin birbirinden farklı olmasının temel nedenleri şu şekildedir:

1. Farklı Dil Kollarından Gelmeleri: Her iki dil de İrani diller ailesinin Kuzeybatı koluna mensup olsa da bu kolun altında farklı alt gruplara ayrılırlar:

• Kürtçe: Kurmancca, Soranca ve Kelhurca gibi lehçeleri barındıran ve kendi içinde evirilen Kürt dilleri grubuna aittir.

• Zazaca: Dilbilimsel sınıflandırmalarda (örneğin Ethnologue verilerinde) Gurani dili ile birlikte Zaza-Gorani adı verilen ayrı bir genetik alt grupta yer alır.

2. Karşılıklı Anlaşılabilirlik (Mutual Intelligibility) Eksikliği: Dilbilimde iki konuşma biçiminin lehçe mi yoksa farklı diller mi olduğunu belirleyen en önemli kıstaslardan biri karşılıklı anlaşılabilirliktir. Yalnızca Kürtçe bilen bir kişi ile yalnızca Zazaca bilen bir kişi birbirini doğrudan anlayamaz. Farklılık derecesi, Türkçe ile Azerice arasındaki farktan çok daha büyüktür ve Almanca-İngilizce ya da İspanyolca-İtalyanca arasındaki farka benzetilir.

3. Gramer ve Ses Bilgisi (Fonetik) Farklılıkları: Zazaca ve Kürtçe arasında belirgin yapısal farklılıklar bulunur.

• Ses Yapısı: Zazaca’da bulunan bazı ünlüler, ünsüzler ve telaffuz biçimleri Kürtçede yer almaz veya tamamen farklı sesletilir.

• Dilbilgisel Cinsiyet (Eril-Dişil): Zazaca’da kelimelerin eril (maskulin) ve dişil (feminin) ayrımı çok katı ve belirgin kurallara bağlıyken, Kürtçe’nin bazı lehçelerinde (örneğin Kurmancca) bu yapı korunmuş, Soranca gibi bazı lehçelerinde ise zamanla kaybolmuştur.

• Kelime Kökenleri: Temel yaşam kelimelerinde benzerlikler bulunsa da Zazaca, Hazar Denizi kıyısındaki eski İrani dillere (tarihi Partça ve Deylem bölgesi dilleri gibi) yapısal olarak daha yakın durmaktadır.

4. Tarihsel ve Coğrafi Gelişim: Bu diller yüzyıllar boyunca benzer coğrafyalarda (Doğu ve Güneydoğu Anadolu) yan yana yaşamış, bu da kelime alışverişine ve benzer kültürel ifadelere yol açmıştır. Ancak tarihsel köken olarak farklı toplulukların dil miraslarını taşıdıklarından ötürü, kök morfolojileri bağımsız hatlar üzerinden şekillenmiştir.

Dil ve Kimlik Tartışması: Sosyolojik ve politik olarak Zazaların bir kısmı kendilerini Kürt kimliğinin bir parçası ve dillerini de Kürtçenin bir lehçesi olarak tanımlarken; diğer bir kısmı ise hem etnik hem de dilsel açıdan tamamen ayrı bir halk olduklarını savunmaktadır. Ancak saf dilbilimsel (linguistik) açıdan bakıldığında, iki konuşma biçimi arasındaki yapısal uçurum nedeniyle Zazaca, Kürtçenin bir alt lehçesi değil; onunla akraba olan müstakil bir dildir.

DEK bittikten birkaç gün sonra MEB tarafından yapılan açıklamada 2017 yılından beri "Yaşayan Diller ve Lehçeler adı altında okullarda seçmeli okutulan Zazaca artık bağımsız bir dil olarak değerlendirilecek ve Zazaca Dersi" şeklinde okutulacağı ve ders kitapları yazımına başlandığı açıkladı. MEB, dilbilimcilerinin ve akademisyenlerin Zazaca’nın bağımsız bir dil olduğunu dile getirmelerinden ötürü bu karar alındı demektedir. Umarım Eğitim Sen raporlarına kendi yanlışlarını siyasal duruşları gereği “genel literatür böyle diyor (!)” diye dayatarak yazdıran anlayış bu hatalı tutumundan vazgeçerek Zazaca’nın bağımsız bir dil olduğu gerçeğini kabul eder.

KAYNAKLAR:

( Bu yazıda aşağıdaki sıralamada yer alan ilk üç kaynaktan yararlanılmıştır.)

Mesut Asmên Keskin ile Dilbilim Penceresinden Zazaca Zülfü Selcan Zaza Dili’ne kısa bir bakış Dr. Zeynem Arslan’ın İranolog Prof. Dr. Ludwig Paul’le Zaza Dili ile ilgili 24. Nisan 2018 söyleşisinden yararlanılmıştır.

(Daha geniş kaynak taraması yapmak isteyenler için)

1958: Şarkiyat El Kitabı, İranistik [Handbuch der Orientalistik, Iranistik], Georg

Morgenstierne, Yeni irani diller [Neu-iranische Sprachen], s. 155-178

Garnik. S. Asatrian / F. Vahman; Gleanings from Zāzā Vocabulary“. In: Acta Iranica (Volume XVI, Leiden, 1990) Garnik. S. Asatrian / N. Kh. Gevorgian; Zāzā Miscellany: Notes on some religious customs and institutions.” In: Hommage et Opera Minora (Acta Iranica). (Volume XII. Leiden, 1988) Garnik. S. Asatrian, “Dimlī”. In: Encyclopedia Iranica. (Online: http://www. iranicaonline.org/articles/dimli) Jost Gippert, Zur dialektalen Stellung des Zazaki: Die Sprache. (Zeitschrift für Sprachwissen-schaft. Wiesbaden, 2007/2008) Jost Gippert, Die historische Entwicklung der Zaza-Sprache (Ware, 10. sayı, 1996) Ludwig Paul, Zazaki:Grammatik und Versuch einer Dialektologie (Wiesbaden, 1998) Ludwig Paul, The Position of Zazaki among West Iranian Languages. Old and Middle Iranian Studies Part I (Wiesbaden, 1998) Ludwig Paul, “Zazaki” The Iranian Languages (Ed. Gernot Windfuhr, Michigan, 2009) Uwe Bläsing, Kurdische und Zaza-Elemente im türkeitürkischen Dialekt- lexikon (Etymologische Betrachtungen ausgehend vom Nordwestiranischen. Dutch Studies Published by Nell. Vol 1 Nr. 2. Near Eastern lan- guages and literatures, Leiden, 1995) Uwe Bläsing, Irano-Turcia: Westiranisches Lehngut im türkeitürkisc- hen Dialektmaterial (Studia Etymologica Craconviensia. Vol. 2. Kraków, 1997) Uwe Bläsing, Kurdische und Zaza Elemente in Türkeitürksichen (1995) Vladimir Minorsky, “Daylam” (Encyclopedia of Islam, yeni baskı, cilt: II, Leiden 1960) eserleri olmak üzere aşağıda sıralanan kaynaklardan faydalanılabilir: Joyce Blau, “Gurânî et zâzâ”. Compendium Linguarum Iranicarum (Rüdi- ger Schmitt (Hrsg.), Wiesbaden, 1989) Ely Banister Soane; Gramer of the Kurmanji or Kurdish Language (London, 1913) Ronald Eric Emmerick, Iranina Languagas (in: The New Encyclopaedia Britannica, Macropaedia 9, 1979) John George Taylor. Jurnal of a tour Armenia, Kurdıstan and Upper Mesopotamia, with notes of researches in the Deyrsim Dagh (in, 1866) Paul Tedesco, Dialektologie der westiranischen Turfantexte (Le Monde Oriental, XV, 1921) Terry Lynn Todd, A Grammar Of Dimili also Known as Zaza (Doktora Tezi, Michigan Üniversitesi, 1985) Eberhard Werner, Rivers and Mountains: A Historical, Applied Anthropological and Linguistical Study of the Zaza People of Turkey Including an Introduction to Applied Cultural Anthropology (2017) Gernot Ludwig Windfuhr, The Iranian Languages (Michigan, 2009) Gernot Ludwig Windfuhr, “Western Iranian Dialects” (Compendium Linguarum Iranicarum) (Wiesbaden: Reicher, 1989) eserlerini sıralayabiliriz.

Turan FIRAT

Eğitimci –Yazar ( Eğitim Sen İstanbul 1 Nolu Şb. )

Günün Diğer Haberleri