Bir kararın başlangıcı ve güncel gündeme dair.
Dersimliler ’38 acılarını ağıtlarla dillendirir, ağıtlarla anarlardı. Bundandır ki ‘Hirıs u heşt zere ma de kergana’ ağıdı Dersimliler’in hüzün pınarıydı. Dersim ‘38’i yaşamış büyükler acılarını çocuklarına anlatmadan imtina ederken çocukları anadillerindeki ağıtlardan ‘38’in hüznünü emdiler ve göç ettikleri Avrupa ülkelerinde kimliklerini, kültürlerini canlandırıp Dersim ’38’i de unutmadılar, ‘90lı yıllarda kurulan dernekleriyle 15 Kasım anmalarını güncelleştirdiler, idamları kınayıp, Dersim’in sesini duyarlı kamuoyuna taşıdılar.
Bu çabalar Ocak 2006’da kurulan Avrupa Dersim Dernekleri Federasyonu (FDG) ile kurumsal bir üstnitelik kazandı. FDG Dersim ’38’in acılarını dillendirmekle kalmadı, “4 Mayıs, Roca Şiaye, Kara Gün” kararı girişimiyle de bu acıların tarihi sözcüsü oldu.
Avrupa Dersim Dernekleri Federasyonu ve üye derneklerinde yürütülen faaliyetler, tartışmalar sonrası FDG’nin davetiyle 29 Eylül 2007 tarihinde Köln’de „Dersim Tertelesini anma günü “ gündemiyle bir toplantı düzenlendi. Toplantıya Avrupa’nın değişik ülkelerinden Dersimliler katıldılar, ya da mesaj göndererek düşünce ve önerilerini ilettiler.
Toplantıda anma günü için üç öneri dile getirildi;
4 Mayıs (Bakanlar Kurulu Kararı‘nın alındığı tarih)
12 Temmuz (Halk anlatımlarına göre kitlesel kıyımların başlama tarihi)
15 Kasım (Dersim’in ilerigelenlerinin Elazığ’da idam edildikleri gün)
Tartışmalar sonrası, dünyada soykırım ile ilgili hukuki kaynaklar da göz önünde bulundurularak, 4 Mayıs’ın Dersim Tertelesini Anma Günü olarak karara bağlanması kabul edildi. Kararın tüm Dersimli kurum ve çevrelerce kabulü için ilgili çevrelere önerilmesi ve ortak değerlendirme sonrası kesinleşmesi benimsendi. Karar bu amaçla Türkiye’deki Dersim Dernekleri Federasyonu (o zamanki adı TUDEF idi), Dersim Belediyesi ve diğer Dersimli kurum ve kişilere iletildi. Toplantılar, tartışmalar sonrası 4 Mayıs kararı genel kabul gördü ve Avrupa’nın değişik şehirlerinden, Dersim’e, İstanbul’a ve Elazığ Buğday Meydanı’na kadar anmalarla bir geleneğe dönüştü.
Bu yıl 4 Mayıs anmaları biraz da Korona virisünün esiri. Dersimliler’in siyasal farklılıkları gözetmeden, sağduyu ve ortak irade ile kabul ettikleri, geleneksel bir anmaya dönüştürdükleri 4 Mayıs Dersim Tertelesini Anma Günü’nü bu yıl da hatırlamalarını, insanlığa hatırlatmalarını diliyorum.
