{ "@context": "http://schema.org", "@type": "NewsArticle", "mainEntityOfPage": "https://www.dersimekspres.com/yazi/mayis-anma-ve-hatirlamalarin-yapildigi-ay-228.html", "headline": "Mayıs, Anma ve Hatırlamaların Yapıldığı Ay", "datePublished": "2026-05-08T23:10:00Z", "dateModified": "2026-05-08T23:10:00Z", "description": "", "author": { "@type": "Person", "name": "Muzaffer YALLI" }, "publisher": { "@type": "Organization", "name": "https://news.google.com/publications/CAAqLQgKIidDQklTRndnTWFoTUtFV1JsY25OcGJXVnJjM0J5WlhNdVkyOXRLQUFQAQ?ceid=TR:tr&oc=3", "logo": { "@type": "ImageObject", "url": "https://www.dersimekspres.com/files/uploads/logo/1ee0fbefe4.png", "width": 110, "height": 22 } }, "image": { "@type": "ImageObject", "url": "https://www.dersimekspres.com/files/uploads/user/ddb7520958f02eff075c53376420fea6-cce416da666f18a0be06.jpg", "width": "800", "height": "800" } }

Mayıs, Anma ve Hatırlamaların Yapıldığı Ay

Muzaffer YALLI

08-05-2026 23:10

Geçtiğimiz bir hafta içinde ülkemizde toplumsal iki önemli olay kamuoyunun gündeminde yer almış oldu. Bu önemli olaylardan biri, 1 Mayıs’ın Türkiye’de ve dünyanın birçok kentlerinde kutlanması ve 1 Mayıs tarihçesinin yeniden hatırlanması oldu. Diğer önemli olay ise, 4 Mayıs 1937 tarihinde Dersim katliamının başlatılması ve bu katliamda olup bitenlerin tarihçi ve araştırmacı kişiler tarafından geniş bir şekilde kamuoyunun bilgisine tüm detaylarıyla sunulmuş olmasıydı. Tabi Dersim katliamı denilince, 10 binlerce insanın katledilmesi, bir o kadar insanın yerinden yurdundan sökülerek sürgüne gönderilmesi ve sayısız kız çocuklarının kaybedilmesi veya hizmetçi olarak asker ve subay evlerinde çalıştırılması idi söz konusu olan.

Fakat Mayıs ayı, elbette ki bu iki olaydan ibaret değildir. Hafızamızdan hiç silinmeyecek kadar taze olan Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın 6 Mayıs 1972’de idam edilmeleriydi. Ve yine 18 Mayıs 1973 tarihinde gençliğin önemli liderlerinden olan İbrahim Kaypakkaya’nın vahşi şekilde işkencede katledilmesini unutmak mümkün mü? Ayrıca, 5 THKO üyesinden Sinan Cemgil, Kadir Manga ve Alpaslan Özdoğan, Denizlerin serbest bırakılmaları için Nurhak’ta çalışmalar yürütürlerken, 31 Mayıs 1971 günü jandarmanın kurduğu pusuda katledildiler. Hatta Mayıs ayından 1 ay öncesinde, yani 30 Mart 1972’de Mahir Çayan ve 9 arkadaşı ile birlikte, yine Denizlerin idamını durdurmak için Kızıldere’de yaptıkları eylemlerden dolayı, devletin özel timleri tarafından kuşatılarak, bombalı ve silahlı saldırı sonucu biri hariç diğerlerin hepsini intikam alınırcasına hunharca katlettiler.

1968 ve 1973 yılları arasında yaşanan bu olaylara baktığımızda, devlet özellikle üniversite gençliğini ve onların liderlerini hedef aldığını görüyoruz. 68 kuşağı diye nitelendirdiğimiz bu gençlerin hepsi de Türkiye’nin en iyi üniversitelerinde ve bölümlerin de okuyan, Türkiye’nin bağımsızlığını ve halkların eşit-özgür ve sömürülmediği bir düzeni arzuladıkları için, egemen sınıfların hedefi haline geldiler. Bir ülkenin yöneticilerini düşününki, kendilerinin yönettiği ve haksızlıklarla dolu bir düzeni korumak adına ve bu düzenin sağladığı imkânları bırakmamak için, bir ülkenin ve toplumun geleceği olan gençlerini, aydınlarını ve düşünürlerini acımadan yok ettiler ve hala yok etmeye ediyorlar.

Mayıs ayının diğer önemli olaylarına baktığımızda 19 Mayıs 1919, Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkışı ve kurtuluş savaşının başlatılması var. 14 Mayıs 1950, Türkiye’de çok partili sisteme geçiş ve Demokrat Partinin seçimleri kazanarak tek başına hükümet olmasını görüyoruz. Ama 10 yıl kadar kısa bir süre sonra 27 Mayıs 1960 Askeri darbesiyle, Demokrat Parti’nin iktidardan düşürülmesi ve başbakan Adnan Menderes ile Fatih Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan birlikte idam edildiler. Bu ve benzeri olayların Türkiye’nin siyasal tarihinde sıradan bir rutin haline geldiğini, maalesef bu ülkede hep yaşamış olduk!

Buraya bir anekdot düşmek istiyorum: Denizlerin, idam edilmeleri konusu mecliste tartışmaya açılırken, meclisin çoğunluğu idamdan yana olmakla birlikte; CHP’den az sayıda milletvekili idamlara karşı çıkarlar. Bu arada Adalet Parti sıralarından başta Süleyman Demirel olmak üzere birçok milletvekili sıralara vurarak üç, üç, üç diye tempo tutarlar. Üç, üç dedikleri Mendereslerin intikamını Denizlerin asılmasında görüyorlardı ve nitekim karar oy çokluğuyla alınmış olur.

Eğer Türkiye’deki iktidar sahipleri gençlerini, aydınlarını, düşünürlerini cezalandırmak veya yok etmek yerine, onlara özgür bir ortam yaratarak daha rahat yaşayabilecekleri, fikir ve düşüncelerini rahat geliştirip yayabilecekleri bir düzeni öngörmüş olsalardı; bugün ülkemiz bu durumda olmayacaktı. Daha gelişmiş refah düzeyi yüksek mutlu bir toplum ve ülke olabilirdik. İşte 68 kuşağı gençlerin böyle yüce hedefleri vardı. Ne yazık ki, Tam Bağımsız Demokratik bir Türkiye’yi kurmak hayalleri ellerinden alınmış oldu.

Sonuçta ülkemizin bugün geldiği yer, her bakımdan geri kalmış bir ülke ve umutsuzluğa sürüklenmiş bir toplum var. Geleceği çalınmış milyonlarca işsiz-yoksul insanlarımız ve yine geleceğini başka ülkelerde arayan eğitimli ve donanımlı gençliğin beyin göçü söz konusudur. Toplumun önemli sayıda çoğunluğu bu hüzünlü tabloyu yaşarken, az sayıda bir rantiye sınıfı ise “Cumhurbaşkanı hükümet sistemi” etrafında bir araya gelerek, ülkenin bütün zenginliklerine el koymuş durumdalar.

100 yıllık Cumhuriyet tarihin bu son döneminde ülkemiz, en vahşi ve en barbar sömürüsüyle karşı karşıyadır. Bu soygun ve talan rejimine mutlaka dur denilmelidir.

Muzaffer Yallı / muzyalli@gmail.com

DİĞER YAZILARI 1 Mayıs İşçi ve Emekçilerin Bayramı 01-01-1970 03:00 Doruk Madencilik İşçilerinin Direnişi ve Yalnız Bırakılmaları Üzerine 01-01-1970 03:00 Yusuf Tekin, milli eğitim bakanı 01-01-1970 03:00 Edilgen Bir Toplum Olmak 01-01-1970 03:00 Memleketin Halleri 01-01-1970 03:00 Füze Savaşları 01-01-1970 03:00 Toplumun Umursamazlığı Tehlikeyi Büyütüyor 01-01-1970 03:00 Çürüme! 01-01-1970 03:00 Ortaçağ Barbarlığı Değil İnsanlık Kazanacak 01-01-1970 03:00 Nostalji 01-01-1970 03:00 Ortak Acı, Ortak Gelecek 01-01-1970 03:00 Önce Demokrat Olabilmek 01-01-1970 03:00 Türkiye Bugünkü Zihniyet Döngüsünden Çıkabilir mi? 01-01-1970 03:00 Eşit Yurttaşlık Hakkı 01-01-1970 03:00 12 Eylül Rejiminin 45. Yıl Dönümü ve Yarattığı Sonuçlar 01-01-1970 03:00 "2024'ü Emekliler Yılı Olarak İlan Ediyorum" 01-01-1970 03:00 Türk, Kürt, Arap Fantezileri Üzerine... 01-01-1970 03:00 Dersim/Ovacık’ta Bir Yasak Bölge 01-01-1970 03:00 1 Mayıs Seremonisi 01-01-1970 03:00 Köy Enstitülerin Kuruluş Yıldönümü ve Eğitimin Dinselleştirilmesi 01-01-1970 03:00 Kürt Sorununun Çözümünü Bu İktidardan Beklememeliyiz? 01-01-1970 03:00 Yanlış İliklenen Düğmenin Sonuçları 01-01-1970 03:00 Kürt Sorununda Tavrımız ne olmalıdır? 01-01-1970 03:00 Kurtulmak Yok Tek Başına* 01-01-1970 03:00 Sesimi Duyan Var mı? 01-01-1970 03:00 Dünyayı ‘Haydutlar’ mı Yönetecek? 01-01-1970 03:00 TÜRKİYE’DEKİ YOZLAŞMANIN DERSİM’E ETKİLERİ 01-01-1970 03:00 ARIZALI BİR CUMHURİYETİN 101. YILI 01-01-1970 03:00 NE YAPMALI(YIZ) 01-01-1970 03:00 HAKKÂRİ (CÖLEMERK) HALKI’YLA DAYANIŞMA İÇİNDE OLMAK 01-01-1970 03:00 NEWROZ ALANLARINDAN 1 MAYIS ALANLARINA… 01-01-1970 03:00 12 MART 1971 ASKERİ DARBESİ'NİN 53.YIL DÖNÜMÜ! 01-01-1970 03:00 Köy boşaltmalarından İliç'e, delik deşik edilen coğrafyamız! 01-01-1970 03:00 YÜZ YILDIR AYNI ANLAYIŞLA BELEDİYELERİ YÖNETMEK! 01-01-1970 03:00